'Kleur is meer dan alleen kleur, het heeft ook te maken met bewustwording en de zielenmens en nog veel meer andere dingen', verklaart Leo Faasen, color trainer bij Histor. Er is over kleur veel te vertellen, in psychologisch, technisch, filosofisch, cultureel en wetenschappelijk opzicht.

Kleuren zijn ook modegevoelig. 'Vintage is een trend, maar niet de feloranje uit 1960. Het zijn meer de doorleefde kleuren uit het palet van dat jaar', licht industrieel ontwerpster Fabienne Bruyninckx toe. Je vindt op deze site kleuradviezen en inspiratiemogelijkheden van designers, trendwatchers en stylisten

Kleurtips
Iedere kleur creëert een eigen sfeer, daarom is het zinvol eerst na te gaan of de door u gekozen kleur wel past bij de sfeer die u in gedachten hebt. Hieronder kunt u lezen welke kleur welk effect heeft.

Wit
Wit en gebroken witten creëren ruimte. Witttinten zijn essentieel voor ieder interieur, want ze ademen een neutrale sfeer en zijn met name ideaal voor muren en plafonds.
Heb je een kleine ruimte die je groter wilt laten lijken, schilder dan de plafonds van kleine kamers in een offwhite die aansluit op de kleur van de muur. Als je een groot vertrek intiemer wilt maken, geef je het plafond juist een sprekende kleur en gebruik je een zachte offwhite voor de muren.

Groen
Van groen kijg je altijd een goed gevoel. Bovendien is het een kleur met oneindig veel varianten. Het effect van groen: harmonie en natuur in je interieur. Groen kun je toepassen als rustige kleur: samen met ingetogen, neutrale kleuren is groen perfect voor een sfeervolle woonkamer. Wil je een echt stoere inrichting? Gebruik dan groen in combinatie met metaalkleuren.

Paars
Paars is een mystieke kleur en benadrukt creativiteit. In donkere nuances werkt het theatraal. Wil je een rustgevend interieur, kies dan lichtpaarse varianten. Paars komt prachtig uit in accessoires met een rijke textuur, zoals hoogpolige karpetten. Het is ook een opvallende kleur waarmee je bijvoorbeeld de toiletruimte of het trappenhuis een zeer persoonlijke tint geeft.

Geel
Geel is de felste kleur die we hebben en geeft daarom een vrolijk effect aan je interieur. Met geel kun je alle kanten op. Zoek je bijvoorbeeld een warme en comfortabele sfeer:? Kies dan voor warmgeel met bruin. Ga je meer voor een zakelijke uitstraling? Dan kun je kiezen voor geel en grijs. En als je altijd de zon in huis wilt hebben, gebruik dan geel met wit. Met geel vrolijk je zo de sombere ruimtes op. Ideaal dus voor zolderkamers en bijkeukens.

Bruin/grijs
Bruin en grijs zijn de aardse kleuren die je een comfortabel gevoel geven. Omdat het beide naturel kleuren zijn, kun je ze met alle andere kleuren combineren. Grijs en bruin hebben een rustige en neutraliserende uitstraling. Ideaal voor ruimtes waar je vaak met meerdere mensen tegelijkertijd
bent, of voor slaapkamers en werkkamers.

Rood
Rood is een spannende kleur en maakt je interieur modisch en modern of juist klassiek en mystiek. Rood bewijst dat je lef hebt. Wil je details origineel benadrukken, speel dan met knalrood. In het interieur biedt rood oneindig veel mogelijkheden. Een klassieker is en blijft marineblauw met rood: een sportieve combinatie voor bijvoorbeeld tienerkamers. En wist je dat rood heel goed aansluit op aardetinten en natuurlijke materialen als hout en stoer aardewerk?

Blauw
Blauw is koel en stoer, maar tegelijkertijd vertrouwd. Het geeft beweging aan je interieur en zorgt voor een frisse bries door je huis. Samen met blauwpaarse kleuren kan blauw een warme indruk geven of een comfortabel gevoel. Blauw is uitermate geschikt voor de badkamer en keuken, want blauw geeft een frisse, schone en heldere uitstraling.

Oranje
Oranje is de sprekende kleur. De samenvoeging van het vurige van rood en het frisse van geel zorgt voor een kleur die direct opvalt. Met oranje kun je rekenen op opvallende combinaties. Wat dacht je van oranje lambriseringen met chocoladebruine sierlijsten? Oranje geeft kille ruimtes zoals bijkeukens of kelders een warme aanblik. Durf jij je te uiten?

Als je bezig bent met het inrichten of decoreren van een nieuwe ruimte of omgeving, kun je beter eerst een kleurenplan maken. Architecten en interior designers doen dat ook zo! Zo maak je in zes stappen je persoonlijke kleurenplan.

Stap 1 MAAK EERST EEN MOODBOARD
Maak eerst een moodboard van sferen & stijlen die jou aanspreken. Laat je inspireren door toonaangevende mode- en designbladen. Misschien heb je zelf mooie interieurfoto's. Google ook naar websites van de grote, internationale mode en meubelmerken.
* Neem de tijd bij het maken van je moodboard.
* Print, knip en scheur uiteindelijk alles uit wat je mooi vindt. Plak ze - in de door jouw gewenste volgorde - naast elkaar op een groot blanco papier (formaat A3 of A2).

Stap 2 CHECK JE RUIMTE
Bekijk de ruimte die je wilt schilderen. De lichtinval. De kleuren van de meubels. De kleur van de vloer en van de gordijnen. Houd hierbij in gedachten wie er gebruik van maken, wat ze doen en hoe intensief de ruimte gebruikt gaat worden.
* Bedenk wat je wilt accentueren of juist camoufleren. En of het groter of juist intiemer moet lijken. Kijk voor tips onder het kopje Ruimte & kleur


Stap 3 LINK JE MOODBOARD MET DE RUIMTE
Kijk opnieuw naar jouw moodboard. Welke kleuren en kleurcombinaties zie je vooral terug? Welke spreken je nu het meest aan?
* Ga nu op deze site naar Ik & kleur, leg je moodboard naast het scherm.
* Selecteer vervolgens een serie van je favoriete kleuren.
* Schrijf de kleurnamen op je moodboard en ga hiermee naar een verkooppunt. Verzamel daar de kleurenstrips die je hebt uitgekozen: je kleurenplan.


Stap 4 CHECK JE KLEURENPLAN MET DE RUIMTE
Bekijk of jouw kleurkeuze past bij de ruimte die je wilt schilderen. Let nogmaals op de functie en de sfeer van deze ruimte.
* Maak uit de kleurenstrips die je uit de winkel hebt meegenomen, een kleinere selectie.
* Combineer de gekozen kleuren met de ruimte.

Stap 5 MAAK JE PLATTEGROND
Maak een plattegrond van de ruimte. Gebruik een groot wit vel of ruitjespapier en een liniaal.
* Zorg dat je plattegrond op schaal is. Bijvoorbeeld 1 centimeter op je tekening, komt overeen met 50 centimeter of 1 meter in werkelijkheid.
* Met knippen en plakken kun je op iedere gewenste plek je kleurenplan aangeven. Knip en plak je kleurkeuzes erbij.

Stap 6 CHECK JE PLATTEGROND MET JE KLEURENPLAN
Probeer te bedenken hoe je platte, tweedimensionale kleurenplan er in de werkelijke driedimensionale ruimte uit zal gaan zien.

Wanneer u binnen gaat schilderen is verf en beits op waterbasis de beste keus. Er zijn vele soorten verf verkrijgbaar. Hieronder hebben wij van de meest voorkomende soorten de eigenschappen voor u op een rijtje gezet;

Alkyd
Verfproducten met het bindmiddel alkydhars en oplosmiddel terpentine zijn oxidatief drogende verfproducten. Dit betekent dat na verdamping van de terpentine het bindmiddel reageert met zuurstof uit de lucht waardoor een verffilm ontstaat. Er zijn vele soorten alkydharsen. De samenstelling is afhankelijk van het doel waarvoor de verf gebruikt wordt.

Alkydharsen kunnen ook gemodificeerd worden met bepaalde grondstoffen waardoor ze bijvoorbeeld slijtvaster worden of een beter glansbehoud hebben. Alkyd verfproducten zijn verkrijgbaar in zowel dekkende als transparante producten, in grondverf, verf en beits, in solid en high solid. Alkyd verfprodukten heeft een uitstekende vloeiing , is gemakkelijk verwerkbaar, overschilderbaar na 16 - 24 uur en geschikt voor binnen en buiten.

Acryl
Verfproducten op basis van het bindmiddel acryllaat en oplosmiddel water zijn fysisch drogende producten die we meestal acrylverven noemen. Bij deze verven verdampt het water waarna de acryllaatdispersie een verffilm vormt. Eenmaal goed doorgehard lost deze laag niet meer op in water.

Er zijn vele soorten acryllaten waarvan de meeste met name geschikt zijn voor toepassingen binnenshuis. De samenstelling is afhankelijk van het doel waarvoor de verf gebruikt wordt. Acryl is verkrijgbaar in zowel dekkende als transparante producten, in verf, beits en grondverf. Eigenschappen zijn: snel drogend, geurarm, minder milieubelastend en niet vergelend.

High Solids
High Solids zijn in principe alkydverven met veel minder oplosmiddel. Het zijn oxidatief drogende verfproducten waarbij, na verdamping van de (geringe) hoeveelheid terpentine, het bindmiddel reageert met zuurstof uit de lucht waardoor een (optimale) verffilm ontstaat. Naast high solids zijn er ook solids. Deze bevatten iets meer oplosmiddel dan high solids maar beduidend minder dan de traditionele alkydverven.

High solids en solid zijn verkrijgbaar in zowel dekkende als transparante producten, in verf, beits en grondverf. Eigenschappen zijn: veel minder oplosmiddel, uitstekende dekkracht, goede duurzaamheid en minder milieubelastend.

Muurverf
Muurverven zijn er in heel veel soorten en kwaliteiten en is voor het verven van allerlei steenachtige ondergronden. Belangrijk bij het verven van steenachtige materialen is dat de ondergrond goed droog en schoon is. De hoeveelheid bindmiddel en de toevoeging van diverse grondstoffen bepaalt of de muurverf goed dekkend, afwasbaar, vochtregulerend of buitenduurzaam is. Bij het gebruik binnenshuis worden de muurverven vooral toegepast in vertrekken waar veel waterdamp ontwikkeld wordt.

Veegvaste muurverf
Deze muurverf dekt nat vrij slecht. Opgedroogd geeft het een goede dekking. Deze verf is zeer watergevoelig. Met een natte spons kan de verflaag weer van de muur verwijderd worden. In een ruimte waar gerookt wordt trekt veel rook in de muurverf. Een nieuw aangebrachte laag zal spoedig weer vergelen. De oude laag moet door afwassen verwijderd worden. Als dit niet lukt dient men de oude laag zeer goed af te wassen.

Latex
Is afwasbaar met zeepwater. Het stelt hoge eisen aan de ondergrond. De ondergrond moet schoon zijn, vooral in keukens waar een vettige aanslag op de wand zit. Wanneer dampen bij grote hoeveelheden naar het plafond stijgen zal de verf van het plafond afschilferen. In dampvrije ruimten kan latex zeer goed worden toegepast.

Beits
Beitsen zijn er in veel soorten en kwaliteiten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen transparante beits en dekkende beits. Bij een transparante beits blijft de structuur van het hout goed zichtbaar, terwijl deze bij een dekkende beits praktisch onzichtbaar wordt. De meeste binnenbeitsen zijn op basis van het waterverdunbare bindmiddel acryllaat. De meeste buitenbeitsen zijn op basis van alkydhars en terpentine. Voordelen van beits zijn dat het vochtregulerend en ademend is dit wil zeggen dat aanwezig vocht in het hout wel naar buiten kan ontsnappen, maar er geen vocht van buitenaf door de beitslaag het hout kan indringen. Beits is door zijn speciale samenstelling en vochtregulerende werking zeer flexibel, het zal niet snel bladderen of blazen en geeft daardoor een uitstekende bescherming tegen weersinvloeden. Daarnaast is beits snel aan te brengen, er hoeft niet eerst een laag grondverf aan te worden gebracht.

Het onderhoud is vrij eenvoudig. De oude beitslaag hoeft meestal niet verwijderd te worden. Alleen even schuren en schoon maken en je kan een nieuwe laag aanbrengen. Met het aanbrengen van elke nieuwe laag gaat wel weer iets van het transparante karakter verloren. Na 2 a 3 jaar is het verstandig een nieuwe laag aan te brengen. Bij het aanbrengen van enkele lagen dekkende beits is er nog maar weinig te zien van de oorspronkelijke structuur. Beits is toepasbaar op alle houtsoorten.

Polyurethaan
Polyurethaanverven zijn producten in dekkend en transparant waarvan het bindmiddel geheel of ten dele bestaat uit polyurethaan. Het polyurethaan- bestanddeel zorgt ervoor dat de laklaag harder en stijtvaster wordt. Het type bindmiddel en de hoeveelheid polyurethaan plus toevoegingen van diverse grondstoffen bepalen de kwaliteit van het product. De samenstelling is afhankelijk van het toepassingsgebied. Eigenschappen: waterverdunbaar, reukarm, het vergeelt niet, droogtijd ± 4 uur en slijtvast.

Appeltjesgroen, zwart, knalrood of toch maar lichtgeel? Het kiezen van de juiste kleur voor een ruimte is belangrijk. Kleur heeft veel invloed op de sfeer in een woonruimte maar ook op de de ruimtebeleving. Een kleur kan er op de ene muur anders uitzien dan op de andere muur. Hieronder vind je een aantal handige tips met betrekking tot kleurgebruik in een ruimte.

• Een lichte kleur wordt helderder op een groot vlak.
• Een donkere kleur wordt donkerder op een groot vlak.
• Bekijk kleurstalen in dag- en kunstlicht in de ruimte waar de kleur komt. Doe dit het liefst op verschillende tijdstippen van de dag.
• Lichte kleuren maken een ruimte groter.
• Donkere kleuren maken een ruimte kleiner.
• Beoordeel een kleur altijd met materialen die samen met de kleur de ruimte zullen bepaen (zoals gordijnen).
• Pas je verlichting aan de kleuren aan. Donkere kleuren absorberen bijvoorbeeld veel licht dat in lichtsterkte gecompenseerd moet worden.
• Geef jezelf even de tijd om aan een kleur te wennen.
• Probeer eens wat anders en laat je inspireren. Lees en bekijk bladen en bekijk ruimtes eens met andere ogen.

Schilderen binnenshuis
Voor hout en muren binnenshuis hebben watergedragen acrylaatdispersie- of emulsieverven en -beitsen de voorkeur. Op de verfbus staat: 'Geen/zeer weinig oplosmiddel'. Daarnaast zijn er allerlei verven voor speciale toepassingen zoals vloeren of radiatoren.

Muren
De beste keus voor het afwerken van steenachtig materiaal (bijvoorbeeld een pleisterlaag) is muurverf. Muurverven hebben over het algemeen een lage milieubelasting. De beste keus is een oplosmiddelvrije, waterverdunbare emulsieverf (latexverf), een minerale muurverf (op basis van kaliumsilicaat) of witkalk. Ze bevatten weinig of geen vluchtige organische oplosmiddelen.

Latexverf bevat conserveermiddel tegen schimmel- en bacteriegroei. Minerale muurverf is hier niet gevoelig voor en bevat dus geen conserveermiddel. Minerale muurverf vormt een harde (minerale) laag op de muur die zeer dampopen is en beter ademt dan latexverf. Dit maakt het zeer geschikt voor vochtige woningen. Net als latexmuurverf is minerale muurverf in vele kleuren te krijgen, maar minerale verf is minder goed verkrijgbaar. Verkooppunten vindt u op www.sveweb.nl.

Witkalk is gebluste kalk, dat in poedervorm wordt verkocht. Het bevat geen conserveringsmiddelen of kleurstoffen. Het wordt aangemaakt met water en verwerkt als verf. Er moeten meerdere lagen worden aangebracht. Het is zeer dampopen en daarom geschikt voor vochtige ruimtes. Het is echter niet veegvast en dus niet overal bruikbaar. U kunt het gebruiken om het plafond te schilderen. U kunt het niet oververven met latex, omdat dat gaat bladderen. Overschilderen met minerale muurverf kan wel.

Vloeren en trappen
Verven op vloeren en trappen moeten vooral krasbestendig, goed hechtend, slijtvast en zijn. Van groot belang voor deze eigenschappen is het aan de verf toegevoegde bindmiddel. De meest gebruikte bindmiddelen zijn alkydhars, acrylaat en polyurethaanhars. Daarom bevat een goede vloerlak veel meer polyurethaan dan bijvoorbeeld een verf voor kozijnen.

Een eencomponentsvloercoating (zonder verharder) is vergelijkbaar met gewone verf. De twee-component vloercoatings bestaan uit een basiscoating en een verharder, die zorgt voor droging van de verflaag.

Ook hier zijn er weer watergedragen producten en producten op basis van vluchtige organische stoffen. Uit milieu- en gezondheidsoverwegingen kunt u het beste watergedragen producten kiezen. Lees de gebruiksaanwijzing op de verpakking goed en vraag in twijfelgevallen productinformatie op bij fabrikant of verkooppunt.

Was en olie zijn geen verf of beits, maar producten die in het hout dringen en de houten vloer beschermen tegen vocht en vet. Ook bij deze producten kunt u kiezen voor oplosmiddelarme varianten.

Schilderen buitenshuis
Buitenshuis staat hout bloot aan weer en wind. Kies dus verf die bescherming biedt tegen weersomstandigheden. Voor hout buitenshuis zijn watergedragen verven een goede keus. Goed onderhouden hout kan buiten tientallen jaren mee. Jaarlijkse controle en een geregelde schilderbeurt zijn daarom heel belangrijk.

Bescherm tegen weersomstandigheden
Hout gaat 'werken' als het blootstaat aan vocht en temperatuursschommelingen; het hout zet uit en krimpt. Aan buitenverf wordt dan ook hoge eisen gesteld. Het moet enerzijds voldoende aan het hout hechten, zodat het hout wordt beschermd tegen het binnendringen van vocht. Anderzijds moet het elastisch genoeg zijn, zodat het voldoende meekrimpt en uitzet met de ondergrond. Sommige verfsoorten zijn daarnaast ook nog 'vochtregulerend': vocht dat in het hout zit, kan eruit. Dit heet ook wel water- en waterdampdoorlatendheid. Watergedragen verven laten meer vocht door dan verven op basis van VOS. Doordat het vocht ook weer gemakkelijk uit het hout trekt als het droog is, zal het hout minder snel rotten.

Watergedragen verven dringen echter wel minder in het hout. Voor een goed resultaat moet u het oppervlak daarom goed voorbehandelen (schuren, ontvetten, etc.). Mits goed aangebracht kunnen de meeste watergedragen verfsoorten een langere levensduur hebben dan traditionele verfsoorten.

Er zijn verschillende watergedragen of waterverdunbare verfsoorten, met geen of zeer weinig VOS. Deze verfsoorten zijn te herkennen aan namen als watergedragen hybrideverf, watergedragen alkydemulsieverf en watergedragen natuurverf. Op de verfbus staat: 'Geen/zeer weinig oplosmiddel' .Tweede keus is oplosmiddelarme verf. Een goede oplosmiddelarme verf voor buiten is High Solid. Op de verfbus staat: 'Oplosmiddel arm'. Een milieubewuste keuze is ook buitenverf met het Milieukeur-keurmerk. Deze verf is door Milieukeur getoetst op zowel milieueisen als op kwaliteit. Zie www.verfmetmilieukeur.nl.

De voorbereiding
Watergedragen verf is ademend, maar de verflaag en het hout gaan wel veel langer mee als er zo min mogelijk vocht het hout kan binnendringen. Plekken waar dat gemakkelijk gebeurt zijn vooral de kopse kant van het hout (de afgezaagde kant waar water extra gemakkelijk kan binnenkomen) en open verbindingen. Denk hierbij aan houtdelen die slecht op elkaar aansluiten.

Onnodig vocht in het hout kunt u voorkomen door, als het hout goed droog is, open verbindingen op te vullen met b.v. hout, en de randen af te werken met b.v. een reparatiemiddel of kit. De kopse kant kunt u, voordat u het hout aanbrengt, beschermen met verf.

Kozijnen en deuren
Juist bij kozijnen en deuren is het belangrijk dat u de juiste verf kiest. Binnenshuis ontstaat veel vocht dat in het hout trekt. Dit vocht moet er aan de buitenzijde van het huis weer uit kunnen, omdat het hout anders gaat rotten. De beste combinatie: binnenshuis verf die afsluit, aan de buitenkant van het huis meer vochtregulerende verf.

Jaarlijkse controle
Als de verflaag langer mee gaat bespaart u zo verf, verfafval en tijd. De verflaag gaat langer mee door hem minstens eenmaal per jaar met wat water schoon te maken. U kunt bijvoorbeeld bij het ramen zemen deuren en kozijnen meenemen. Verwijder algen, mos, vogelpoep en klimplanten. Controleer ook eens per jaar of er geen scheuren of barsten in het schilderwerk zitten. Vooral de liggende delen (de zogenaamde onderdorpels van kozijnen en deuren) moet u controleren. Scheurtjes en barsten herstelt u door de plek plaatselijk op te schuren en over te schilderen.

Overschilderen
Het is niet altijd nodig om oude verf te verwijderen. Tegenwoordig is het geen probleem om meerdere verflagen over elkaar te schilderen. Als de oude verflaag goed hecht, kunt u er gewoon overheen schilderen. De ondergrond moet wel glad, schoon en droog zijn. Licht opschuren is meestal voldoende om een gladde ondergrond te krijgen.

Het overschilderen van (oude) acrylverven met alkyd-, high solid- of natuurverf kan in sommige gevallen wel problemen geven, en wordt daarom afgeraden. Overschilderen wordt ook afgeraden als de verflaag blootstaat aan veel temperatuurschommelingen (buiten) of in een vochtige omgeving (in keuken of badkamer).

Wel of niet schilderen en hoe vaak
Binnenshuis hoeft hout alleen geschilderd te worden op kwetsbare plekken zoals een trap, in een vochtige omgeving zoals de badkamer of op plekken waar het vet kan worden, zoals in de keuken. Verder heeft verf binnenshuis alleen een decoratieve functie.

Buitenshuis kunnen alleen houtsoorten die goed bestand zijn tegen rotting ongeschilderd gebruikt worden. Dit hout heeft ‘een hoge duurzaamheidklasse’. In vrijwel alle gevallen gaat het om hardhout. Houtsoorten met de hoogste duurzaamheidsklasse komen vaak uit tropische gebieden, maar niet al het tropisch hardhout heeft een voldoende duurzaamheidsklasse om ongeschilderd buiten gebruikt te worden. Kijk bij Houtsoorten voor informatie over verantwoord hout dat bestand is tegen weersinvloeden. Het is echter altijd aan te bevelen om hout te beschermen op de kwetsbare plekken, bijvoorbeeld met een paalvoet of een zogenaamde paalmuts of verflaagje op de kopse kant of bij de verbindingen van constructies. Bij een gevel is het belangrijk dat het dak uitsteekt en de houten gevel beschermt.

Een ongelakte houten gevel of schuur heeft weinig onderhoud nodig. Eén keer per jaar maakt u het hout schoon met water met eventueel wat afwasmiddel. Groene uitslag moet u verwijderen door het hout twee of drie keer per jaar schoon te maken met water en afwasmiddel. Als u de groene uitslag laat zitten, kan het hout op den duur toch gaan rotten. Wilt u ongeverfde betimmering schilderen, schuur het dan eerst goed af. De bovenste laag van het hout is door weer en wind ruwer geworden.

Hoe vaak schilderen?
Geschilderd hout buiten heeft regelmatig onderhoud nodig. Loop jaarlijks het schilderwerk na en repareer barstjes. Barstjes in de laklaag leiden tot verweerde plekken en soms tot schimmel, die u alleen met zwaar schuren kunt verwijderen. Algengroei, mos, klimop en vogelpoep haalt u weg met lauw water. Gebeitst hout moet een aantal malen per jaar worden afgenomen met water.

Elke vijf á zes jaar moet het houtwerk met een dekkende verflaag opnieuw geschilderd worden, afhankelijk van de orientatie van het huis en de verfsoort. De zijde die naar de zon is gericht zal warmer worden en dus meer krimpen en zwellen. Een lichtgekleurde lak is minder gevoelig voor opwarming door de zon en krimpt en zwelt dus minder. Blanke lak moet elke twee jaar bij een zuidgevel, en elke drie jaar bij een oost- of westgevel en elke vier jaar bij een noordgevel bijgewerkt worden. Gebeitst hout moet elke twee jaar worden overgebeitst. Van te voren licht opschuren voordat u gaat beitsen is voldoende.

De verfklus zelf
Gebruiksklaar maken van de verf
Verffabrikanten leveren de verf op gebruiksdikte. Koude verf is dikker, dit maakt de verwerking moeilijker. Door verf op kamertemperatuur te brengen, krijgt deze de juiste dikte. Verdunnen door het toevoegen van oplosmiddelen is dan meestal niet nodig, goed roeren is voldoende.

Voorbehandeling van de ondergrond
Scheurtjes of barsten in het hout kunt u opvullen met een houtvulmiddel. Voor binnen kan dit bijvoorbeeld acryl- of alkydplamuur zijn. Alkydplamuur bevat VOS. Buiten kunt u hout niet opvullen met plamuur. Scheurtjes of barsten in het hout buiten kunt u opvullen met een houtvulmiddel. Hout(rot)vuller bevat als bindmiddel epoxy of polyester, stoffen die schadelijk zijn voor het milieu.

Verf verwijderen: föhnen, afkrabben en afbijtmiddelen
Alkydverf en emulsieverven zijn goed te föhnen. Hierbij wordt de verflaag verhit, waardoor de verf gaat afbladderen. Bij een oude verflaag heeft föhnen de voorkeur boven afkrabben of schuren. Oude verf kan nog loodhoudend zijn. Bij het schuren kan het lood als stofdeeltjes in de lucht komen. Dat kunt u inademen en het stof komt in het milieu terecht.

Alkydverf en emulsieverven kunt u ook verwijderen met een afbijtmiddel. Afbijtmiddelen bestaan voornamelijk uit loog (natron- en kaliloog) en een oplosmiddel (water en methanol en/of methyleenchloride). Waterverdunbare afbijtmiddelen hebben de voorkeur boven afbijtmiddelen met methyleenchloride. Alle afbijtmiddelen zijn agressief en schadelijk voor ogen en huid. Acrylaatdispersieverf kunt u niet föhnen en alleen afbijten met een speciaal afbijtmiddel voor acrylverven. Afkrabben gaat vrij gemakkelijk.

Schuren
Stof dat tijdens het schuren vrijkomt is ongezond om in te ademen. Zet altijd een stofkapje op, maak de ondergrond nat en werk met watervast schuurpapier. Het is raadzaam schuurstof en verfschilfers op te vangen, als u niet zeker weet of de oude verflagen schadelijke zware metalen bevatten. Lever het afval in als chemisch afval.

Verfreinigers, ontvetters en rinsers
De ondergrond moet vet- en stofvrij worden gemaakt. Een huishoudmiddeltje is een scheut ammonia in een emmer water. Speciale producten bevatten meestal een sterk alkalische stof. Ze irriteren de huid en de slijmvliezen. Soms bevatten verfreinigers ook VOS. Ontvetters of rinsers op basis van dennenhars of op basis van zeep bevatten deze stoffen niet. Zij zijn verkrijgbaar bij doe-het-zelfzaken en verfspeciaalzaken.

Schoonmaken van kwast en roller
Als u halverwege een verfklus moet stoppen, is het handig om de kwast of roller in een plastic zakje te verpakken en op een koele plaats te bewaren. Als u het schilderen voor langere tijd wilt onderbreken, kunt u de kwasten zoveel mogelijk afstrijken en in een laagje water zetten. Kwasten en rollers zijn op deze manier vaak tot vele dagen later meteen gebruiksklaar. Als u de kwast langere tijd niet gebruikt, kunt u de kwast in een afgesloten potje in een laagje ongekookte lijnolie bewaren. Kwasten met waterverdunbare verf kunt u ook in water bewaren. Zorg wel dat de haren helemaal onder staan, en sluit het potje luchtdicht af, bijvoorbeeld met aluminiumfolie. Strijk de kwast goed af op een krant als u de kwast weer gaat gebruiken. Speciale reinigers om de kwast of ander gereedschap schoon te maken bestaan meestal uit terpentine, een VOS.

Het schoonmaken van de kwasten en rollers geeft erg veel afval. Als u klaar bent met de verfklus is het daarom vanuit milieuoogpunt het beste de kwasten en rollers te laten drogen en weg te gooien bij het gewone afval. Droge verfresten zijn geen chemisch afval. Alleen vloeibaar verfafval moet bij het KCA of klein chemisch afval.

Kwasten en rollers mogen niet onder de kraan worden uitgespoeld, ook niet als u waterverdunbare verf heeft gebruikt. Ook waterverdunbare verf (of acrylaatverf of acrylverf) en beits bevat stoffen die schadelijk zijn voor het milieu. Maak ze schoon in een potje met water en laat het water verdampen. Het opgedroogde bezinksel, de verf, kan bij het gewone afval.

Prijzen en prestaties vergelijken
Het verschil tussen de prijzen en prestaties van de verschillende verfmerken is groot. Als u de prijs vergelijkt, moet u letten op het aantal m2 dat wordt gedekt en niet op de inhoud (liters) van de bus. Duurdere verven zijn soms beter gevuld, ze dekken beter en u heeft dus per m2 minder verf nodig en u hoeft minder lagen te schilderen. Verder zijn ze duurzamer, zij gaan langer mee, dus u hoeft minder vaak bij te werken of over te schilderen.

Houd er rekening mee dat u voor alkyd- en acryl(aat)verf eerst een laag grondverf nodig heeft. Grondverf is nodig voor een betere hechting. Beits en vernis kunt u zo op het hout aanbrengen. Er bestaan ook verven waarmee u zowel kan gronden als aflakken. De kwaliteit (levensduur) van alle verfsoorten is praktisch evengoed, mits u de juiste verfsoort voor de klus kiest. Lees dus altijd de informatie op de bus.

Afval en bewaren van resten
Uiteraard is het het beste als u de hoeveelheid verf of beits precies afpast voor de klus. In de praktijk is dit vaak niet eenvoudig uit te rekenen en blijven restjes over. Vaak kunt u restjes verf gebruiken als grondverf of onderlaag voor een volgende klus. Blijven er toch vloeibare verfresten over, voer deze dan af als chemisch afval. Opgedroogde verfresten, lege verfblikken en uitgedroogde verfkwasten kunnen bij het gewone afval.

Resten terpentine met daarin verfresten, moeten in een goed afgesloten fles worden opgeslagen tot de volgende klus. Wilt u helemaal schone terpentine laat dan de verfdeeltjes naar de bodem zinken. Er bestaat ook een snellere methode: giet de gebruikte terpentine door een koffiefilterzakje en zeef zo de verfresten uit de terpentine. De terpentine is opnieuw bruikbaar en de verfresten moeten bij het Klein chemisch afval (KCA).

Labels en keurmerken
KCA
Vloeibare verfproducten moet u inleveren bij het depot voor klein chemisch afval (KCA). Soms staat er een KCA-logo op de verpakking. Droge verfresten kunnen bij het gewone huisvuil

Milieukeur
Er is verf met milieukeur op de markt. Gekeken is naar de hoeveelheid oplosmiddelen en andere schadelijke stoffen die in verf kunnen zitten. Milieukeur wordt na aanvraag van de producent, verleend aan producten die, vergeleken met soortgelijke producten, minder belastend zijn voor het milieu.

Het doel van Milieukeur is een vermindering van de belasting van het milieu. Aan de ene kant helpt Milieukeur consumenten te kiezen voor minder milieubelastende producten. Aan de andere kant krijgen producenten met Milieukeur erkenning voor hun inspanningen voor het milieu. Producten met Milieukeur zijn verkrijgbaar in diverse winkels en warenhuizen.

Beleid overheid
Professionele schilders mogen sinds 1 januari 2000 voor binnenschilderwerk alleen nog maar oplosmiddelarme verfsoorten gebruiken.

Meer informatie
Brochures
•Een beter milieu begint bij jezelf: verf en milieu, ministerie van VROM (nummer 95187/a 14318/175).
•Informatie over schilderen is verkrijgbaar bij verfspeciaalzaken, bouwmarkten en andere detailhandel.